Ile trawy zjada żubr, który nigdy się nie spieszy? Właśnie nad tym rozmyślał Żubr, stojąc na polanie w samym sercu Prastarej Puszczy, gdzie światło sączyło się przez liście wąskimi smugami, jakby ktoś w niebie ciągle jeszcze zastanawiał się, ile go dziś wpuścić. Rozmyślał nad tym pytaniem już od rana, bo Żubr, muszę wam powiedzieć, rozmyślał nad wszystkim długo — nawet nad pytaniami, na które i tak nie zamierzał sobie odpowiadać tego samego dnia.
Właśnie w tej chwili na polankę wytupał Franek. Miał pięć lat, gumowce trochę za duże na stopy i w kieszeni spodenek małego traktorka, którego kółko ocierało się o nitkę kieszeni z cichym terkotem. Chłopiec stanął jak wmurowany, bo żubr z bliska jest większy niż z daleka, a Żubr — z drugiej strony pyska — spojrzał na Franka tak, jakby właśnie doszedł do niego wzrokiem po długiej, powolnej podróży.
— Dzień... dobry — powiedział Żubr, a każde słowo wypuszczał z siebie osobno, z przystankiem pomiędzy, jak ktoś, kto niesie pełne wiadra i nie chce ich rozlać.
Franek nie odpowiedział zaraz. Podszedł tylko trzy kroczki bliżej i wyciągnął rękę, żeby dotknąć sierści na łopatce — a sierść była gęsta, sprężysta, ciepła od słońca mimo chłodu, jaki panował w głębi ściółki.
— Ja się nazywam Franek — powiedział wreszcie, dosyć cicho.
Żubr skłonił głowę, co u żubra znaczy tyle, co ukłon, i ruszył przed siebie, żeby pokazać chłopcu miejsce, gdzie rosła najsłodsza trawa w całej puszczy — ale ruszył tak wolno, krok za krokiem, jakby liczył każdy z nich osobno, że Franek zdążył się zniecierpliwić, zawrócić do wywróconego pnia, znowu wrócić i jeszcze raz obejść żubra w kółko, zanim ten zrobił dziesięć kroków.
I właśnie dlatego, że Żubr szedł tak powoli, deszcz zdążył ich zaskoczyć. Nie było żadnej burzy, żadnego grzmotu — tylko chmura przepłynęła nad koronami drzew i spuściła na ziemię ciepłe, gęste kropki, które zabębniły o liście: puk, puk-puk.
— Mój traktor! — krzyknął Franek, wyjmując zabawkę z kieszeni. Metalowa karoseria od razu poczerniała od wilgoci, a chłopiec przyciskał ją do brzucha, jakby chciał ją osłonić własnym ciałem.
Żubr, mimo deszczu, nie przyspieszył ani odrobinę. Podszedł do spękanego pnia, w którym mieszkała cała rodzina chrząszczy, i tam, w zagłębieniu kory, leżał kawałek grubej płachty z kory brzozowej, którą jakiś dzięcioł czy borsuk zostawił niegdyś suszyć się na słońcu. Żubr trącił ją rogiem w stronę Franka.
— Weź to. Na traktorek. A ty... dasz mi swój kubek. Z plecaka.
Franek miał w plecaku plastikowy kubek z uszkiem, w którym nosił wodę na wycieczki, i choć nie bardzo rozumiał, na co żubrowi kubek, podał go bez wahania, obiema dłońmi, tak jak uczyła go mama. Żubr nabrał nim wody kapiącej z liścia paproci i przelał do zagłębienia w pniu, gdzie mieszkały chrząszcze — bo licho wie, tłumaczył potem, może i chrząszcze chcą się dziś czegoś napić, tylko nie umieją o to poprosić.
Kora brzozowa, zwinięta w rulon, osłoniła traktorek suchym, szeleszczącym daszkiem. Franek trzymał go pod nim, przyklękając w mokrej ściółce, dumny, że to jego ręka utrzymuje osłonę, a Żubr stał tuż nad nimi obojgiem, wielki jak dach sam w sobie.
Deszcz nie trwał długo. Kiedy przestał kapać, chmura odpłynęła równie niespiesznie, jak przyszła, a słońce znów zaczęło się sączyć przez liście w wąskich smugach — tylko teraz każda smuga niosła w sobie odrobinę pary, unoszącej się z rozgrzanej, wilgotnej ziemi.
— Po-wo-li, po-wo-li, trawka za trawką — powiedział Żubr, ruszając dalej w stronę polany ze słodką trawą, a Franek szedł przy nim, niosąc traktorek owinięty w korę jak w becik, i tym razem nie próbował go wyprzedzić.
Dotarli tam, gdy słońce było już nisko, a trawa lśniła kropelkami jak małe, niedopite kubki wody. Franek usiadł na wywróconym pniu, wyjął traktorek z osłony i postawił go na mchu, żeby obeschł do końca.
— Po-wo-li... po-wo-li — powtórzył Żubr jeszcze raz, ciszej i wolniej niż wcześniej, skubiąc trawę tak spokojnie, jakby przed nim była cała reszta świata i cały czas, żeby ją zjeść.